Amortisman Hesaplama

Amortisman hesaplama nedir?

Bir işletme makine, taşıt, bina ya da bilgisayar aldığında bu varlıklar yıllarca kullanılır. Muhasebe ve vergi mevzuatı bu harcamanın tamamının satın alındığı yılda gider yazılmasına izin vermez; maliyet, faydalı ömür boyunca amortisman adıyla paylara bölünerek gider yazılır. Amortisman hesaplama aracı, varlığın maliyetini ve faydalı ömrünü girerek yıllık amortisman tutarını, birikmiş amortismanı ve net defter değerini tablo halinde gösterir.

Amortisman yöntemleri

Normal (doğrusal) amortisman

Her yıl aynı tutar ayrılır: Yıllık amortisman = Maliyet bedeli × (1 ÷ faydalı ömür). 500.000 ₺'lik bir varlık 5 yılda amortismana tabi tutulursa yıllık 100.000 ₺ gider yazılır.

Azalan bakiyeler yöntemi

Oran, normal oranın iki katıdır (en çok %50) ve her yıl kalan net değere uygulanır. 5 yıllık varlıkta oran %40'tır: 1. yıl 200.000 ₺, 2. yıl 120.000 ₺, 3. yıl 72.000 ₺, 4. yıl 43.200 ₺; son yılda kalan 64.800 ₺ tamamen amortismana tabi tutulur.

Örnek amortisman oranları

Resmi faydalı ömürler ve oranlar Maliye Bakanlığı'nın amortisman tebliğlerinde varlık türüne göre belirlenmiştir. Yatırımın geri dönüşünü değerlendirmek için net bugünkü değer ve iç verim oranı, yıllık KDV hesapları için KDV hesaplama araçlarına bakabilirsiniz.

Sık sorulan sorular

Amortisman nedir?

Amortisman, işletmede bir yıldan uzun süre kullanılan maddi ve maddi olmayan duran varlıkların (bina, makine, taşıt, demirbaş, yazılım vb.) maliyetinin, faydalı ömürleri boyunca gider olarak yıllara dağıtılmasıdır.

Normal ve azalan bakiyeler yöntemi arasındaki fark nedir?

Normal (doğrusal) yöntemde amortisman her yıl maliyet bedelinin sabit bir oranı kadardır. Azalan bakiyeler yönteminde oran, normal oranın iki katıdır (en çok %50) ve her yıl kalan net değer üzerinden uygulanır; ilk yıllarda daha yüksek, sonraki yıllarda daha düşük amortisman ayrılır.

Amortisman oranı nasıl hesaplanır?

Normal amortisman oranı = 100 ÷ faydalı ömür (yıl). Örneğin 5 yıl faydalı ömürlü bir varlık için oran %20’dir. Resmi oranlar Maliye Bakanlığı’nın Amortisman Oranları Tebliği’nde varlık türüne göre belirlenmiştir.

Azalan bakiyeler yöntemi her varlık için kullanılabilir mi?

Hayır. VUK’a göre arazi, arsa gibi amortismana tabi olmayan varlıklar dışında, bazı varlıklar (örneğin binalar ve maddi olmayan haklar) için azalan bakiyeler yöntemi uygulanamaz. Hangi yöntemi seçebileceğinizi mali müşavirinize danışın.

Amortismanın vergiye etkisi nedir?

Ayrılan amortisman gider olarak kabul edildiği için ticari kazancı ve dolayısıyla ödenecek vergiyi azaltır. Bu nedenle amortisman yöntemi seçimi nakit akışı ve vergi planlaması açısından önemlidir.