İç ve Dış İskonto Hesaplama

İç ve dış iskonto nedir?

Bir işletme vadesi gelmemiş bir senedi, çeki ya da faturayı bankaya veya üçüncü bir kişiye devrederek erken nakde çevirebilir. Bu işlemde nominal değerden bir miktar kesinti yapılır; bu kesintiye iskonto denir. Faizin hangi tutar üzerinden hesaplandığına göre iki yöntem vardır: dış (ticari) iskonto ve iç (matematiksel) iskonto. Bu iç dış iskonto hesaplama aracı ikisini birlikte hesaplar.

Formüller

N: nominal değer, r: yıllık iskonto oranı, t: yıl cinsinden süre (gün ÷ 360).

Örnek

100.000 ₺ nominal değerli, 90 gün vadeli senet %48 yıllık oranla iskonto edilirse: dış iskonto = 100.000 × 0,48 × 90/360 = 12.000 ₺ (net 88.000 ₺). İç iskonto = 12.000 ÷ 1,12 ≈ 10.714 ₺ (net ≈ 89.286 ₺). Dış iskontoda daha az nakit alırsınız; gerçek maliyet %54,5 yıllık basit orana denk gelir.

Zaman değeri hesapları için parasal değer, proje değerlendirmesi için net bugünkü değer, kâr payı bazlı finansman için katılım finansman maliyeti araçlarını kullanabilirsiniz.

Sık sorulan sorular

İskonto (iskonto edilmiş senet) nedir?

İskonto, vadesi gelmemiş bir alacağın (senet, çek, fatura) vadesinden önce nakde çevrilmesi için nominal değerinden yapılan kesintidir. Alacağı erken nakde çeviren taraf, vadeye kalan süre için faiz öder.

Dış (ticari) iskonto nasıl hesaplanır?

Dış iskontoda faiz, senedin nominal değeri üzerinden hesaplanır: Dış iskonto = Nominal değer × yıllık oran × süre. Net ödenen tutar nominal değerden iskonto çıkarılarak bulunur. Türkiye’de bankalar ve ticari uygulamalarda genellikle bu yöntem kullanılır.

İç (matematiksel) iskonto nasıl hesaplanır?

İç iskontoda faiz, senedin bugünkü değeri (net ödenen tutar) üzerinden hesaplanır: İç iskonto = Nominal × oran × süre ÷ (1 + oran × süre). Nominal değer, ödenen tutarın faizle büyümüş halidir.

İç ve dış iskonto neden farklı çıkar?

Dış iskonto nominal değer üzerinden hesaplandığı için, iç iskontodan her zaman daha büyüktür. Başka bir deyişle erken nakde çeviren taraf dış iskontoda daha az para alır.

Ticari yıl kaç gündür?

Ticari hesaplamalarda yıl genellikle 360 gün, ay 30 gün kabul edilir. Gerçek gün sayısıyla (365) hesaplamak için araçtaki yıl seçeneğini değiştirebilirsiniz.